Avalanche C-Chain ve Ethereum ana ağı EVM ile akıllı sözleşme çalıştırır, ancak farklı zincirlerdir. C-Chain'de gaz AVAX, Ethereum ana ağında ETH ile ödenir. Avalanche L1'ler ile Ethereum'un rollup adı verilen Katman 2 ağları ise güvenlik ve kesinleşmeyi farklı biçimlerde tasarlar.
EVM benzerliği nerede işinize yarar?
Ethereum için yazılmış bir Solidity sözleşmesi Avalanche C-Chain araçlarıyla uyumlu olabilir. Bu durum, bir geliştiricinin derleme ve dağıtım araçlarını yeniden kullanabilmesini sağlar. Ancak aynı kaynak kod başka ağa dağıtıldığında sözleşmenin durumu, oracle adresleri, likiditesi ve ücretleri değişebilir. Kod aynı olsa da bir ağdaki token bakiyesi öbür ağın durumuna kendiliğinden yansımaz. İki ağın da bir EVM cüzdanında bulunması, seçili ağın doğru olduğunu göstermeye yetmez.
Bir uygulama seçerken cüzdan adından önce uygulamanın resmi ağ belgesine bakın. Örneğin destek ekranında Ethereum Mainnet ve Avalanche C-Chain ayrı seçeneklerse, kullanacağınız sözleşme ve fon kaynağı da ayrı ayrı doğrulanır. Bir varlık her iki ağda aynı kısaltmayı kullanabilir. Uygulamanın kabul ettiği sözleşme adresi, tokenın doğru ihraççısından alındığında ve seçilen ağla eşleştiğinde bu kısaltmaya güvenmekten daha sağlam bir eşleştirme elde edilir.
| Karşılaştırılan katman | Ücret ve yürütme | Güvenlikte sorulacak soru |
|---|---|---|
| Avalanche C-Chain | EVM üzerinde uygulama, AVAX ile ağ ücreti | İşlem Avalanche Primary Network doğrulamasından nasıl geçiyor? |
| Özel Avalanche L1 | Ağ ayarlarına göre sanal makine ve gaz tokenı | Bu zinciri kim doğruluyor ve zincirler arası mesajları kim kabul ediyor? |
| Ethereum ana ağı | EVM üzerinde uygulama, ETH ile gaz | İşlem hangi blokta ve hangi kesinleşme durumunda? |
| Ethereum rollup | İşlem toplu yürütülebilir; zincire göre ücret ve çekim koşulu değişir | Ethereum'a hangi veri veya kanıt gidiyor, kullanıcı hangi durumda çekebilir? |
Özel L1 ile rollup arasındaki asıl fark
Avalanche belgelerinde C-Chain, P-Chain ve X-Chain Primary Network bileşenleri olarak gösterilir. Ek Avalanche L1'ler farklı doğrulayıcı kurallarıyla çalışabilir. Etna ve ACP-77 sonrasında bir Avalanche L1 doğrulayıcısının her durumda Primary Network doğrulayıcısı olarak da çalışması gerekmez. Bu esneklik uygulamaya özel zincir kurmak için yararlıdır. Projeyi değerlendirirken kimlerin doğrulayıcı ekleyebildiğini, bir kesintide nasıl erişileceğini ve çalışan köprülerin kim tarafından yönetildiğini ayrıca incelemek gerekir.
Ethereum belgeleri rollup'ların işlemleri toplu yürütüp sonuçları ve tasarıma göre gerekli verileri Ethereum'a yazdığını açıklar. Ancak sıralayıcı, kullanılabilir veri biçimi, yükseltme yetkisi ve L1'e çıkış süreci her ağda aynı değildir. Optimistic ve sıfır bilgi kanıtı kullanan tasarımlarda işlem kabulü ve para çekme belirsizlikleri farklı biçimde ortaya çıkabilir. Bu yüzden “Ethereum üzerinde” yazısı bir uygulamanın Ethereum ana ağı ile aynı güvenlik varsayımlarına sahip olduğunu tek başına kanıtlamaz.
Örneğin uygulamanızda küçük bir ödemenin hemen görünmesi yeterliyse ilk onay zamanını önemseyebilirsiniz. Bir bakiyeyi ana ağa çıkaracaksanız, ilk onay yerine son çıkış işleminin gerçekleşmesi için gereken şartları araştırırsınız. Avalanche L1 için zincirler arası iletişimde kaynak zincirin doğrulayıcılarına, kullanılan sözleşmeye ve hedef ağdaki kabul kurallarına bakın. Ethereum rollup'ında çıkış bir resmi köprüyle mi, bir likidite hizmetiyle mi sağlanıyor, bu iki yöntemin bekleme ve karşı taraf riskleri nelerdir sorularını sorun.
Gaz fiyatından toplam rotaya geçin
Bir işlem için cüzdanın gösterdiği gaz tahmini, bir akıllı sözleşme çağrısı veya transferi yapmanın o anki maliyetine ilişkin bilgidir. TL'den başlayıp başka bir zincirdeki uygulamaya varmak istiyorsanız önce borsada hangi para birimiyle işlem yaptığınızı, sonra çekimin hangi ağda desteklendiğini kontrol edin. Hedefe ulaşmak için köprü gerekiyorsa, kaynak ve hedef gazı, protokol ücretlerini ve varlığın hedefte kullanılır biçimde ulaşıp ulaşmadığını kayıt altına alın. Düşük gaz teklifi olan bir ağda, varlığınızı oraya götürmek pahalıysa toplam maliyet tersine dönebilir.
Geliştirici tarafında da aynı ayrım geçerlidir. Bir uygulamayı başka ağa dağıtırken mevcut sözleşmenin bir kopyasını göndermek kolay olabilir. Ancak oracle ve stablecoin sağlayıcılarını, işlem geçmişini okuyacak indeksleyiciyi, hata izlemeyi, kullanıcı desteğini ve acil durum yetkilerini yeniden doğrulamak gerekir. Zincir üzerindeki tek bir çağrıyı ucuzlatmak, bu işletim yükünü veya kullanıcıların çıkışta karşılaşacağı maliyeti tek başına azaltmaz.
Ölçümü yeniden yapabilmek için her rota için dört satır açın: başlangıç varlığı ve ağı, hedefte kullanılacak varlık ve ağ, aradaki adımlar ve net alınacak tutar. Aynı zaman diliminde iki rotayı karşılaştırın. Listelenen ücretleri aşağı yukarı tahmin etmek yerine, imza veya çekimden önceki teklif ekranının kaydını alın. Teklifin geçerlilik süresi dolduysa ölçümü yenileyin. Ayrı ağlardaki tutarları toplarken hangi dönüşüm fiyatının kullanıldığını yazın. Standart aynı kalırsa, bir gün sonra farklı bir cüzdanla da karşılaştırmayı sürdürebilirsiniz.
Aynı adresi görüp yanlış ağı seçtiğinizde neyi kontrol edersiniz?
Bir EVM cüzdanı, aynı özel anahtardan türetilen aynı görünümlü adresi birden fazla ağda gösterebilir. Kuralların ortak olması, bakiyelerin tek kayıtta tutulmasını sağlamaz. Bir işlem emri verirken cüzdanın ağ seçici bölümünü açın, cüzdanın resmi bağlantısı ve uygulamanın istediği ağ ile eşleşmesini kontrol edin. ERC-20 türü bir token için sözleşmenin de o ağda doğru olduğunu görmeden işlem özetini imzalamayın. İşlem onayında güvenmediğiniz bir sözleşmeye sınırsız harcama yetkisi vermek yerine kullanacağınız tutarı ve sözleşmeyi ayrı inceleyin.
Kendi cüzdanınıza beklenmedik bir EVM ağı üzerinden yolladığınız varlığa bazı durumlarda doğru ağı görüntüleyince erişebilirsiniz. Bu erişim, adresin anahtarını gerçekten kontrol etmenize ve gönderilen tokenın o ağdaki hareketlerine bağlıdır. Bir borsaya gönderimde ise varış adresinin anahtarını alıcı platform yönetir ve kendi kurtarma kuralları geçerlidir. Böyle bir durumda aynı miktarı yeniden göndermeden önce zincir, işlem kimliği, varış adresi ve token sözleşmesini toplayıp platformun resmi destek kanalıyla görüşün.
AVAX ve ETH pozisyonlarının teknik kıyastan ayrı okunması
Her ağın yerel tokenı kendi uygulama ve güvenlik mekanizmalarında rol oynar. Bir uygulama Avalanche L1 üzerinde çalışıyorsa bütün ücretlerin mutlaka AVAX ile ödendiğini varsaymayın. Bir uygulama Ethereum ekosistemi üzerine kurulduysa da kullanıcıya yansıyan tüm işlemlerin aynı şekilde ETH cinsinden ölçüleceğini varsaymayın. Kullanılan yürütme ortamı ile token talebi arasındaki bağlantıyı göstermek için ücretin hangi tokenla ödendiğini, kimlerin aldığı veya yakıldığı bilgilerini ve davranışın hangi ağdaki sayılara girdiğini araştırın.
Bir yatırım karşılaştırması için dolaşımdaki arzın tanımı, dönemsel işlem derinliği, saklama ve para çekme seçenekleri de gerekir. Ağların “iyi” olduğu işlerin farklı olması, iki tokenın fiyat hareketini tahmin etmek için yeterli değildir. Geliştirici açısından mantıklı olan bir dağıtım kararı, kişisel portföy açısından uygun olmayabilir. Bu iki kararı ayrı yazmak ve hangi kanıtın görüşünüzü değiştireceğini baştan belirlemek, güncel bir ağ haberini otomatik alım sinyaline çevirmekten daha ölçülebilir bir yöntem sağlar.
Saklama planı da kararı değiştirir. Varlık aldığınız platformun kabul ettiği ağ ile gelecekte varlığı göndermek istediğiniz yerin kabul ettiği ağı karşılaştırın. Dönüş yolunda yeni bir token almanız veya köprü kullanmanız gerekiyorsa, bu bağımlılık ilk işlemden önce kayda geçsin. Bir cüzdanı kaybetme senaryosunda eldeki yedeklerin hangi ağ ve hesapları eksiksiz kurtarabildiğini, ek cüzdan veya hizmet gerekip gerekmediğini ayrıca değerlendirin.
Sık sorulan sorular
Aynı işlem hash'i yanlış gezginde neden bulunmayabilir?
Gezgin yalnızca kapsadığı ağdaki kayıtları arar. Hash'i cüzdan veya borsanın gösterdiği ağın gezginine girin; yanlış gezginde sonuç olmaması işlemin başarısız olduğuna kanıt değildir.
Ethereum mainnet üzerindeki AVAX sembolü neyi gösterebilir?
Bir sözleşme tokenı, köprü temsili veya taklit olabilir. Ethereum ana ağında bir AVAX sembolü görünmesi C-Chain'deki yerel AVAX'ın oraya doğrudan taşındığını göstermez.
Ethereum'un onay mekanizmasını daha ayrıntılı nereden doğrularım?
Ethereum geliştirici belgelerindeki Gasper sayfası çatallanma seçimini ve kesinleşmeyi ayrı açıklar. Borsanın yatırma politikasını da kendi yardım sayfasında kontrol edin; iki kaynak farklı soruları yanıtlar.