AVAX’ın dolar zirvesi 21 Kasım 2021’de CoinGecko’da 144,96 dolar, CoinMarketCap’te 146,22 dolar olarak kayıtlıdır. TL’de CoinGecko’nun AVAX/TRY serisi 2.096,41 TL gösterir. Yerel bir borsadaki gerçek TL rekoru için ise o borsanın doğrudan AVAX/TRY spot mumlarını incelemek gerekir.
Grafikte gördüğünüz zirve tam olarak neyi ölçüyor?
ATH, İngilizce all-time high teriminin kısaltmasıdır. Fiyat serisinin kapsadığı geçmişte görülen en yüksek fiyatı ifade eder. Bir borsanın zincir dışı işlemlerinden hesaplanan mum, o borsanın piyasasıyla sınırlıdır. Bir toplayıcının birden fazla piyasadan hesapladığı referans fiyat ise kendi veri kaynağı ve işleme yöntemine göre oluşur. Dolar karşılığı farklı raporlandığında tek bir değeri doğru kabul edip diğerini hata saymak için önce pariteye, dönem kapsamına ve kaynağın hangi rakamı yayımladığına bakın.
CoinGecko ve CoinMarketCap farklı dolar tutarları verse de zirveyi aynı güne, 21 Kasım 2021'e yerleştirir. Tutar farkını açıklamak için geçmiş işlemlerin aynı örneklem, aynı saat ve aynı hesap yöntemiyle incelendiğini varsaymayın. Türkçe bir ekranda dolar ve TL rekoru yan yana verildiğinde iki tutarın aynı anda gerçekleştiğini de varsaymayın. Örneğin Paribu fiyat sayfasında 18 Mart 2024 tarihiyle birlikte 2.096,41 TL ve 144,96 dolar görünür. Dolar zirvesi tarihini bağımsız dolar serisinden doğruladığınızda bu iki gösterimi tek işlem kaydı gibi kullanmamanız gerektiği ortaya çıkar.
| Soru | Başvurulacak kayıt | Neyi iddia etmeye yetmez? |
|---|---|---|
| Küresel AVAX/USD zirvesi? | CoinGecko ve CoinMarketCap ayrı USD serileri | Belirli bir TRY borsasında bu fiyattan işlem gerçekleştiğini |
| CoinGecko’nun TL serisinde zirve? | CoinGecko Türkçe AVAX/TRY fiyatı, 2.096,41 TL | Belirli bir yerel borsada aynı anda bu değerin görüldüğünü |
| Belirli borsada elde edilen en yüksek fiyat? | O platformun doğrudan AVAX/TRY spot işlemleri ve mum serisi | Başka platformlardaki işlemlerde aynı fiyatın oluştuğunu |
| Dolar zirvesi anında yaklaşık TL karşılığı? | O andaki USD zirvesi ve eş zamanlı USD/TRY kuru | Doğrudan AVAX/TRY piyasasında gerçekleşen zirveyi |
Yerel borsada gerçek AVAX/TRY zirvesini nasıl bulursunuz?
Önce araştıracağınız borsayı ve işlem çiftini kaydedin. Varlık olarak AVAX, fiyat birimi olarak TRY seçilmelidir. AVAX/USDT, AVAX/USD ve vadeli AVAX sözleşmesi farklı veri serileridir. Borsa grafiğinde bugüne kadar olan en geniş zaman aralığını açın ve günlük mumların zirve alanını kullanın. Mumun üst ucundaki yüksek ile kapanış fiyatını ayırın. Seçtiğiniz kaynak yalnızca kapanış değerleri sağlıyorsa sonucu “en yüksek günlük kapanış” diye yazın. Kapanışların maksimumunu gün içi işlem rekoru olarak etiketlemeyin.
Tekrar üretilebilir bir yöntem olarak borsanın kamuya açık mum verisini kullanabilirsiniz. Örneğin BtcTurk belgeleri işlem çifti, çözünürlük ve başlangıç/bitiş zamanı ile bir mum serisinin istenebildiğini, cevapta h alanının yüksek, c alanının kapanış olduğunu gösterir. Borsanın güncel katalog ve veri kapsamını doğruladıktan sonra AVAXTRY sembollü seri için günlük mumları alın. Kapsam uzunsa aralıkları bölümleyin ve kopya zaman damgalarını birleştirin. Çıkan en yüksek h değerinin ait olduğu tarihi saklayın. Sıradaki en yüksek birkaç mumu da karşılaştırmak, hata veya yanlış çift seçimini fark etmenizi sağlar.
Mum verisinin saat biçimini ve pazara ne zaman başladığını kontrol edin. BtcTurk dokümanında mum zamanlarının saniye cinsinden verildiği belirtilir. Unix zamanı rapora çevrilirken UTC veya Türkiye saati seçimini yazın. Gece yarısına yakın işlemde tarih, seçilen saat dilimine göre komşu güne kayabilir. İlk veriniz varlığın borsada listelenmesinden sonra başlıyorsa “mevcut serideki en yüksek” ifadesini kullanın. Dönemleri tamamlayan veri olmadan borsanın tüm tarihine ilişkin kesin sonuç yazmayın.
Dolar zirvesinin TL karşılığını doğru hesaplamak
Bir dolar zirvesini tarihsel TL değerine dönüştürmek isterseniz işlem anındaki AVAX/USD fiyatını aynı andaki USD/TRY kuru ile çarpın. Günlük değerleri kullanıyorsanız, dolar tarafında ve kur tarafında hangi kapanış veya gösterge saatini kullandığınızı kaydedin. Özellikle 21 Kasım 2021 bir pazar günüdür. TCMB gösterge niteliğindeki kurları iş günlerinde yayımlar. Arşivde o gün için gösterge kuru yoksa önceki iş gününü kullanmak mümkündür ama bunu işlem anı kuru yerine geçen yaklaşık bir yöntem olarak belirtin.
Bir dönemdeki en yüksek dolar rakamını başka bir günün en yüksek kuruyla çarpmak da doğru bir zirve üretmez. Amaç sentetik TL serisinin zirvesini bulmaksa her zaman gözlemi için iki değeri eşleştirin, sonra çarpımların en yükseğini seçin. Bu yolla çıkan sentetik TL zirvesinin tarihi, dolar zirvesi tarihinden farklı olabilir. Farklı anda dolar değeri daha düşük olduğu halde kur daha yüksek olabilir. Eş zamanlı fiyat verisi bulunamıyorsa kullanılan eşleştirme kuralı ve hata payı kayda geçirilmelidir.
Kaynakların Türkçe ve İngilizce arayüzlerini çapraz okuyun
Sayfada yalnızca para birimini değiştirdikten sonra dolar zirvesiyle aynı tarihe yakın ama bambaşka bir TL tutarı görebilirsiniz. CoinMarketCap Türkçe arayüzünün zirve alanı incelenen iki taramada aynı 2021 tarihine farklı TL tutarları gösterdi. Bu gözlem tek başına hesaplama algoritmasını açıklamaz. Bununla birlikte bir dönem için gerçekten gerçekleşmiş AVAX/TRY işlemi iddiası kurulacaksa, yerel piyasa verisinin gerekliliğini gösterir. Para birimini seçmek, görüntülenen değerin doğrudan o para biriminde gerçekleşmiş bir spot alım olduğunu kanıtlamaz.
Kendi raporunuzun en üstüne kısa bir veri etiketi yazın: kaynak, ürün, parite, pencere, fiyat alanı ve saat dilimi. Buna yalnızca arşivlenmiş ekran alıntısı yetiyorsa URL ve erişim gününü ekleyin. Zaman serisine erişiminiz varsa ilk ve son tarihleri, eksik günlerin olup olmadığını ve zirve değerini veren mumun alanlarını birlikte saklayın. Birden fazla kaynakla karşılaştırırken kaynağın piyasa serisi yerine başlıkta gösterdiği dönüştürülmüş özeti seçmediğinizden emin olun. Tutarları tek başına kopyalamak yerine bu etiketi de saklarsanız, veriyi başka bir ay yeniden okuduğunuzda ayrışmanın kur, kapsama alanı veya ölçüm yönteminden gelip gelmediğini araştırabilirsiniz.
Eski zirve ve bugünkü mesafe ne anlatır?
Güncel fiyat ile zirve arasındaki yüzde farkı hesaplamak için ikisini aynı ölçüm serisi ve para biriminden alın. “Zirvenin yüzde kaç altında” hesabı için güncel fiyatı zirveye bölüp birden çıkarın. Zirveye geri dönmek için gereken yüzde artışı bulurken ise zirveyi güncel fiyata bölüp bir çıkarırsınız. Paydanın değişmesi nedeniyle iki oran aynısı değildir. Her iki karşılaştırma da ücret ve kaymayı dışarıda bırakır. Gerçek kâr veya zarar hesabında kullanacağınız alış, satış, para çekme ve dönüşüm masrafları ayrıca dahil edilir.
Eski rekorun yeniden görülmesi için para birimi etkisi de önemlidir. Dolar fiyatı eski günün altında kalırken TL karşılığı yeni bir tepeye yaklaşabilir. Bu durum AVAX'ın dolar bazında aynı gücü gösterdiği anlamına gelmez. Ayrıca dolaşımdaki arz zamanla değişebildiği için aynı birim fiyat geçmişte ve bugün farklı piyasa değerine denk gelebilir. Bir arşiv kaydı, belirli tanımla gerçekleşmiş bir ölçümdür. Portföye uygunluk ya da gelecekte tekrarlanma olasılığını tek başına göstermez.
Aynı kaynağı zaman içinde yeniden açtığınızda TL görünümü değişebilir. Para birimini seçmek, kaynak metodolojisinin o günkü kurla tarihsel işlemi ne şekilde eşleştirdiğini açıklamaz. Bu ayrıntı görünmüyorsa tutarı tarama zamanıyla birlikte not edin ve yerel işlem zirvesi olarak kullanmayın. Özellikle bir sosyal medya görseli yalnızca grafik başlığını keserek paylaşıyorsa, hangi borsanın ve hangi kontratın grafiği olduğunu ayrıca bulun.
Sık sorulan sorular
AVAX/USDT mumunda görülen zirveyi AVAX/USD diye yazabilir miyim?
Paritenin karşı birimi USDT ise bunu AVAX/USDT olarak etiketleyin. USDT piyasasının fiili USD fiyatı ile dönüştürme yapılırsa uygulanan zaman ve yöntem ayrı belirtilir.
Aynı mumdaki yüksek ve hacim sıfır gibi görünüyorsa ne yapmalıyım?
Kaynağın eksik veri ve toplulaştırma kurallarını okuyun. Belirsiz mumu başka çözünürlük ve mümkünse ayrı işlem kaydıyla doğrulamadan yeni zirve olarak raporlamayın.
Grafikte logaritmik ölçek zirveyi değiştirir mi?
Ölçek grafiğin görünümünü etkiler. Aynı veri serisinin sayısal en yüksek değeri değişmez; parite veya veri aralığı değişiyorsa sonuç farklı olabilir.